Kendi gezilerinden çektiği görselerle sunduğu tarih yazılarını biz büyük bir keyifle okuyoruz. Koç Üniversite’sinde Tarih, Arkeoloji ve Sanat Ta
Fikirle yatıp kalkan, Serdesin reklam ajansının baş fikir esnafı dostumuz Serhat Bayram’a hangi kelimeyi sorabilirdik!? Tabii ki “Fikir” NerdenGeliyo?
Evde yoklarsa nerdeler? Tabii ki seyahatteler! 3. geleneksel pazar sohbetlerimizde yine bir seyahatten bildiren sevgili gezgin dostumuz Deniz ErayR
“Büyüleyici bir Türk sanatı olan “ebru”nun hem deyim olarak hem de gerçekten kitabını yazmış, bu geleneği özen ve tutkuyla yaşatan, öğreten sayg
Sosyal medyada onu her gördüğümüzde bize “keşke öğrencisi olmak için tıp okusaydık” dedirten değerli Prof. Dr. Erbuğ Keskin’i, Nerde
Siz de küçükken "kolye" ve "bilezik" kelimelerini karıştırır mıydınız? Şimdi düşününce, pür gerizekalılıktan da değilmiş, azıcık hakkımız varmış. "Kolye"nin içinde "kol" var neticede. Diyeceksiniz, bilezikte de z.. var diye onu neremize...
"Hırdavat" ne garip bir kelime değil mi? "Hırvat"ı hatırlatıyor. Biraz da "edevat"ı. Sanki ikisinin çocuğu gibi...
"Nayııırrr, nolamazzzz...
Ooo, çok havalı, çok özel bir kelime, öyle herkese nasip olmaz. Bir kere Orta Anadolu sakinlerine falan peşinen geçmiş olsun. Deniz gören eviniz olacak, öyle yapay göl falan da kurtarmıyor. Sanki "batarya", "kafeterya" gibi Batılı duran "lebiderya"yı aslında Farsçadan almışız. Bu dilde "lab" kelimesi "dudak", "darya"...
Hiç ketenpereye geldiniz mi? Boş verin. Gelmeyin. Yani gitmeyin, gerek yok. Argo bir tabir olan "ketenpereye getirmek", dolandırmak anlamına geliyor. Bu garip kelimenin içinde "keten" varmış gibi dursa da yokmuş meğer. Yunanca bir ön ek olan "kata-", bu kelimede aşağıya doğru, aşağıda olan şeyi anlatmış. "Peras"...
"CİNNEEEAATTT!"...
İşte o beklenen* tuhaf kelime...
"Derhal avokadomu görmek istiyorum!" Yahu "avukat"tan gelmemesi mümkün mü şu tuhaf ismin? "Avukat"ın İspanyolcası "abogado", İtalyancası "avvocato". Bu kadar mı benzerler...
"NerdenGeliyo'daki her şey yalan dolan."...
Gelin itiraf edelim, "naçizane" o cins bir kelime...
Konusu dil olan bir hesabın adının konuşma Türkçesiyle, "NerdenGeliyo?" diye hatalı yazılması sizce komik mi?.. İyi tamam ya allaallaa...
NerdenGeliyo'nun demokratik yollarla belirlenmiş ilk kelimesi "çaydanlık" oldu. Instagram Story anketimizde "Kaymakam" kelimesi karşısında %51 (!) oy oranıyla zaferini ilan eden "çaydanlık" kelimesi tabii ki "çay"dan geliyor. Fakat biraz yanlış gelmiş. Söz konusu bitkinin Farsça ismi olan "çay"a eklenen "-dan" eki, Farsçanın "-lık" eki oluyor....
"Aynı" basit gibi duran bir kelime ama ne olduğunu anlatması zormuş yahu. TDK'deki ilk anlamı "benzer". Aslında "tamamıyla benzer"; kısmen benzerse aynı olmaz ki...
"Hayran hayran" bakan nasıl bakar? Bizce böyle gözlerini hafifçe kısar, ağzına gevşek bir sırıtış oturtur ve biraz boş, biraz da dalgın bir bakış takınır. Başka deryalara yelken açmış gibi...
"İZBANDUT" deyince gözünüzün önüne insan azmanı, ürkütücü bir tip gelmiyor mu? Kelimenin kendisi de kaba saba, kütük gibi maşallah. Halbuki "izbandut" cüsseyle alakalı değil. İtalyanca "sbandito" kelimesi sürgüne, ağır cezaya mahkum edilenleri anlatmış. Kelimenin başındaki "s-" eki "dışarı" fikrini veriyor, "ban" ise yargılamayı. İnternette "banlamak"...
"Seni gidi köftehor" ne minnoş bir kalıp, değil mi? Değil. "Köftehor"daki "köfte"yi kaçırmamışsınızdır. Farsçada "dövülmüş, ezilmiş, çiğnenmiş yiyecek" demekmiş "kufta". "Hor" ise yiyeni, yiyiciyi anlatmış. Hani biyoloji dersindeki etçil, et yiyici "karnivor" vardı ya, işte o Latince "vor" ile Farsça "hor" aynı yiyici. Yani "köftehor" esasen...
"Mutsuz"un şairane haline "bedbaht" diyoruz. "Baht" bildiğiniz gibi talih, kader, kısmet demek. Onun gibi Farsça bir kelime olan "bahşiş" ile aynı kavramdan; bölüştürülenden, paya düşenden geliyor. Ve tıpkı Arapça "kısım"dan gelen "kısmet" gibi, hayatın bize ayırdığı porsiyonu anlatıyor "baht". "Bed" ise "kötü" demek (bkz: beddua)....
"İzm"lerin en muzırlarından "fetişizm" genelde cinsellikle, hatta sapkınlıklarla bağdaştırılsa da kelime özünde cinsellikle alakalı değil. "Fetişizm" kelimesi "fetişe tapınmacılık", "fetişist" de "fetişe tapan" demek. Peki tapınılan "fetiş" nedir? Latincede "yapmak", "üretmek" anlamına gelen "facere" fiilinden türeyen "fetiş" aslında el yapımı nesneleri anlatıyor. Ama herhangi bir...
Söylenişinden midir nedir, bu kelimede melankolik bir hava var. Sanki şairler kullansın diye uydurulmuş gibi. Hiç duydunuz mu gündelik hayatta kullananı: "Vapur seferleri de iptal olunca tamamen naçar kaldım"? Daha ciddi, daha derinlikli konular istiyor gibi "naçar". Farsçadan aldığımız kelimenin başındaki "na" olumsuzluk bildirmiş: "namert"...
"Alelade" sizce tam olarak ne? Alelade işte, böyle "a le la le lö li lü" gibi bir şey. Çok da önemli, anlamlı değil sanki? YANLIŞ! Her kelimenin bir sebebi, bir kökeni var. Bakınız mesela "fışkiye"ninki "fış". "Alelade" ise Arapça bir kalıp ve "ale" + "el"...
Karakterinizi değiştirebilmek ister miydiniz? Allah kolaylık versin o zaman. Yunanca “kharakter” kelimesi oyulmuş, kakılmış işaretleri, sembolleri anlatmış. Aynı dilde “sivri uçlu kazık” anlamına gelen “kharax”tan türeyen kelime, “insanın ruhuna kazınmış” özellikleri de ifade etmiş. Film, roman ve oyunlardaki tiplemeleri de anlatan “karakter” kelimesini, gerçek hayattaki...