“Evren” NerdenGeliyo?

Bizi çevreleyen her şey, ama her şey… Bu zor fikri kavramak için kullandığımız birkaç bilindik kelime var.

Her biri de konuyu kendine has bir şekilde ele alıyor. Mesela daha önce işlediğimiz Arapça #kainat_ng: Varolanla, varlıkla, mevcudiyetle alakalı bir kelime, “varolan şeyler” gibi… Bir diğer kelime, Yunanca “kozmos”: Düzenlemek, çeki düzen verip güzelleştirmek fikrinden geliyor.
Sonra “üniversel” kelimesinde geçen Fransızca / İngilizce “uni+verse” kelimesi var… “Bir” ve “dönmek” kavramlarının birleşimi olan bu Latince kökenli kelime ise her şeyin tek bir bütüne, “bir”liğe “dön”düğünü söylüyor bize.

Gel gelelim kavramın Eski Türkçe versiyonu “evren”e… Bu kelime de tıpkı “evrim” gibi “evirmek”, “çevirmek” fikrinden geliyor ve eviren şeyi, o sonsuz döngüyü anlatıyor… Bir de fırın gibi, gökyüzü gibi yuvarlanmış, kubbemsi şekilleri. Anlayacağınız Eski Türklerin kendilerini çevreleyen “her şey” için buldukları kelime hem fiziksel çevrelenmeye, hem de zamanın bitmek bilmeyen döngüsüne aynı anda gönderme yapabilen bir kelime. Basit ama bizce harika bir kelime.

Özetle, çevrelerini saran her şeye bakan Araplar “varolmayı”, Yunanlar “düzeni”, Romalılar “bütünlüğü”, Türkler ise “döngü”yü görmüş bir nevi… “Evren” bugün hiç hesapta yoktu ama bu sabah, hayatını onu çözmeye adamış, bu tutkulu merak sayesinde son derece ağır ve ölümcül olan ALS hastalığına mucizevi bir şekilde yıllarca direnmiş Stephen Hawking’in üzücü ölüm haberini aldık.

O, evrenbilime yaptığı sayısız katkının yanı sıra, bu aşırı karmaşık konuyu popüler kültüre mal edebilmesi ve ilham veren yaşam öyküsüyle; tüm insanlığın gurur kaynağı olmayı başarmış, o “en özel” insanlardan biriydi. Biz de Bay Hawking’i kendi dilimizin en güzel ve anlamlı kelimelerinden biriyle, “evren”le uğurlamak istedik sonsuzluğa… 🌎💫🌌🌹

👉👉👉 AYRICA:
“Dünya” NerdenGeliyo? 👉 www.nerdengeliyo.com/dünya/
“Gezegen” NerdenGeliyo? 👉 www.nerdengeliyo.com/gezegen/
“Namütenahi” NerdenGeliyo? 👉 www.nerdengeliyo.com/namutenahi/
“Astronot” NerdenGeliyo? 👉 www.nerdengeliyo.com/astronot/

*Görsel: BBC